Distile Saf Kekik Suyunun Faydaları

Kekik Otu (Origanum onites L.)

İlk çağlardan beri; ilaç, gıda, içecek, tekstil, boya, parfümeri ve kozmetik gibi farklı alanlarda kullanılan kekik, çorak topraklarda kendiliğinden yetişebilen çok yıllık bir bitkidir. Lamiaceae familyasındandır. Kekik bitkisine ait Türkiye’de Thymus, Origanum, Satureja, Tymbra ve Coridothymus isimli beş cins bulunmaktadır.

Ülkemizde yetişen kekik otlarının önemli kısmı, %80’i kültüre alınmış bitkidir. Yani kendiliğinden değil bizzat çiftçilerimiz tarafından yetiştirilmektedir. Bu yüzden kekik otlarımızın kalitesi ve kekik yağı verimi (%2’den fazla) oldukça yüksektir.

İzmir kekiği, Bilyalı kekik, Türk kekiğiisimleriyle bilinen Origanum onites L. Ege ve Batı Akdeniz (Balıkesir, İzmir, Aydın, Muğla, Antalya) kıyılarında (1.400 m yüksekliğe kadar) yaygın olarak yetişen kekik türüdür. Ege bölgesinde kültüre alınan bu tür, ülkemiz kekik ihracatında en büyük paya (yaklaşık % 80) sahiptir. Ortalama bitki boyu 100 cm’yi bulabilir. Uçucu yağ verimi % 2-5 arasında değişmektedir. Başlıca uçucu yağ bileşenleri karvakrol, timol ve α-terpinen olup, karvakrol miktarı % 66-81 arasındadır. Antalya ve Isparta yöresinde % 91-92 oranında linalool içeren örneklerine rastlanmış ve bunların bu yörede yetişenin bir kemotip olduğu düşünülmüştür.

Distile Saf Kekik Suyunun Faydaları Nelerdir?

Distile (damıtık) kekik suyu, kekik otunun imbiklerde su distilasyonu tekniği kullanılarak elde edilir. Distilasyon ile iki ayrı ürün elde edilir: kekik suyu ve kekik yağı. Kekik suyunda az miktarda yaklaşık % 0,5 oranında kekik yağı bulunur.

Yapılan çeşitli biyolojik aktivite testleri sonucu kekik suyunun antioksidan, analjezik, anti-spazmodik, larvisidal, akarisidal, antibakteriyel ve antifungal etkilere sahip olduğu gösterilmiştir. Ek olarak hafif kolesterol yüksekliği bulunan hastalarda endotel fonksiyonlar üzerinde faydalı etkileri olduğu ve antioksidan etkileri bildirilmiştir. Kanserin önlenmesinde faydalı olabilecek antianjiyojenik ve antitümör aktiviteye de sahiptir. Uçucu yağının iki ana fenolik bileşeni (karvakrol ve timol) antioksidan ve kanseri önleyici etki gösterir.

Kekik ve kekik suyunun faydaları ile ilgili çok fazla bilgi verilir ama bilimsel olarak ortaya konmuş faydalar aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

• Bakterisit etkisinden dolayı deri ve ağız antiseptiği olarak kullanılır.
• Ağız gargarası ile diş ve diş eti hastalıklarına karşı etkili olabilir.
• Vücuttaki kan dolaşımını hızlandırır.
• Düzenli ve rahat bir uyku sağlar.
• İdrar sökücü, karın ağrısı ve gaz gidericidir.
• Vücuttaki yağları eritir, kilo vermeye yardımcı olur.
• Bronşit ve soğuk algınlığında kullanılır.
• Boğaz ağrısına iyi gelir.
• Solunum yollarını rahatlatmada yardımcı olabilir.
• Cilt temizliğinde antiseptik olarak kullanılır.
• Yüksek fenolik içeriği sayesinde astringent (büzücü) etkisi ile gözenekleri sıkılaştırmada etkilidir.
• Bağışıklığa destek olur.

Kekik Suyunun Kullanımı

Kekik suyunun kullanımı şu şekilde yapılabilir:

• Sabah akşam yemek öncesi veya sonrası içilebilir.
• Saf kekik suyu; su, süt, meyve suyu veya benzeri sıvılarla karıştırılarak içilebilir.
• Ağız gargarası amacıyla kullanılırken sulandırılarak kullanılmalıdır.
• Pamuk üzerine damlatılarak cilt temizliğinde kullanılabilir.
• Bazı hassas ciltlerde kaşıntı ve kızarıklık yapabilir, böyle durumlarda cilt hemen soğuk su ile yıkanmalıdır.

Kaynaklar

Bozdemir, Ç. Türkiye’de Yetişen Kekik Türleri, Ekonomik Önemi ve Kullanım Alanları Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi Cilt 29, Sayı 3, 30.09.2019

Catty, S. (2001). Hydrosols: The Next Aromatherapy, p. 117. Healing Arts Press.

Ersoy E., Çınar E., Boga M., Kara E M., Yesil Y., Yılmaz M. A., Özkan E. E., In vitro Biological Activities of Origanum onites L. (Turkish Oregano) with Chemical Composition by LC-MS/MS, International Journal of Basic and Clinical Studies (IJBCS) 2020; 9(1): 40-55

Saǧdıç, O., Özcan, M. (2003). Antibacterial activity of Turkish spice hydrosols. Food Control, 14(3), 141–143.

Wilson, R. (2002). Aromatherapy: Essential Oils for Vibrant Health and Beauty, p. 105. Penguin.